راهنمای جزیره کیش / درباره / تاریخچه
KishGuide-History

تاریخچه

با توجه به اطلاعات مورخان که مستند ترین آن مربوط به یک دریاسالار یونانی به نام نیارخوس در سال 325 قبل از میلاد است اینطور میتوان شرح داد که :
از زمان هخامنشیان و سپس اشکانیان و ساسانیان، جزیره ی کیش تحت تسلط ایران بوده و با گسترش اسلام، این جزیره به‌دست خلفای اموی افتاده‌است. این وضع تا سال ۲۴۹ ه. ق ادامه یافت. از دوران حکومت آل‌بویه کیش مجدداً به حکومت ایرانی بازگشت و بعدها در زمان سلجوقیان و اتابکان فارس و سپس ملوک هرمز و آل‌مظفر و تیموریان، این وضع ادامه یافت. در دورهی سلجوقیان، کیش به بزرگ‌ترین مرکز تجاری خلیج فارس تبدیل شد.
در دوران طلایی کیش، مورخان زیادی راجع به آن اظهارنظر کرده‌اند. ابن خرداد، ابن بطوطه و یاقوت حموی یا به کیش سفر کرده و یا در باب بزرگی آن سخنوری کرده‌اند. سعدی در آثار خود دو جا از جزیرهی کیش و سفر به آن در این دوران یاد می‌کند. سعدی در حکایت ۲۱ از گلستان خود، آنجا که در باب سوم: در فضيلت قناعت سخن میگوید، حکایتی را با اشاره به اقامتش در حجره یک بازرگان، در کيش نقل میکند: بازرگانی را شنيدم که صد و پنجاه شتر بار داشت و چهل بنده خدمتکار. شبی در جزیره کيش مرا به حجره خویش درآورد و همه شب نيازمند از سخنهای پریشان گفتن، که فلان انبارم به ترکستان و فلان بضاعت به هندوستان است و این قباله فلان زمين است و فلان چيز را فلان ضمين.
گاه گفتی خاطر اسکندریه دارم که هوایی خوش است، باز گفتی نه، که دریای مغرب مشوش است. سعدیا! سفری دیگردرپيش است. اگر آن کرده شود، بقيت عمر خویش به گوشهای بنشينم، گفتم: «آن کدام است؟» گفت: «گوگرد پارسی خواهم بردن به چين که شنيدم قيمتی عظيم دارد و از آنجا کاسه چينی به روم آرم و دیبای رومی به هند و فولاد هندی به حلب و آبگينه حلبی به یمن وبرد یمانی به پارس و از آن پس ترک تجارت کنم و بدکانی بنشينم.» انصاف ازین ماخوليا چندان فرو گفت که بيش طاقت گفتنش نماند. گفت ای سعدی؛ تو هم سخنی بگوی ازآنها که دیدهای و شنيدهای. گفتم:
آن شنيدستی که در اقصای غور بار سالاری بيافتد ازستور
گفت چشم تنگ دنيا دوست را یاقناعت پرکند یاخاک گور
زکریا بن محمد بن محمود قزوینی در آثار البلاد و اخبار العباد می‌نویسد: «قیس جزیره‌ای‌ست در دریای فارس و دورش چهار فرسخ است و آبادانی دارد. شهری در کمال حسن و لطافت در آنجا بنا شده‌است و کشتی‌های هندیان به آن جزیره درآیند و تجارتگاه اهل هند و عجم و عرباست. آب چاه آشامند و حوض‌ها و آب‌انبارها ساخته‌اند.
از سال ۹۱۲ تا ۱۰۳۱ این جزیره نیز هم چون جزیره هرمز به دست پرتغالیها افتاد و سرانجام در این سال، امام قلی خان، سپهسالار شاه عباس موفق به فتح خلیج فارس و بحرین و همه جزایر آن شد؛ و از آن پس کیش یکی از جزایر ایرانی خلیج فارس شناخته می‌شود.
تا سال‌های آغازین حکومت محمدرضا پهلوی، کیش مرکز صید ماهی و مرکز تجارت مروارید خلیج فارس بوده است. با ورود مروارید ژاپن به بازار ایران، به تدریج از اهمیت مروارید کیش کاسته شده و کیش نیز اهمیت خود را از دست داد.
در سال ۱۳۴۹ هیئتی از مشاوران ایرانی و آمریکایی، جزیره کیش را مورد بازدید قرارداد و با توجه به ویژگی‌های طبیعی، سواحل زیبای مرجانی و آب‌های زلال اطراف آن، به عنوان مرکز توریستی بین‌المللی انتخاب شد.[۳] محمدرضا شاه با استفاده از بودجه دولت اقدام به توسعه جزیره کیش کرد. به دستور شاه، تمام زیرساخت‌های مدرن از جمله هتل، نمایشگاه بین‌المللی، فرودگاه، کازینو و اقامت‌گاهی برای استفاده شاه و خانواده‌اش ساخته شد.
به گفته اسدالله علم، تا پیش از انقلاب ایران، جزیره کیش با هوای مطبوعش در زمستان‌ها، به عنوان محل اقامت و تفریح خانواده سلطنتی مورد استفاده قرار می‌گرفت.
جزیره کیش در سال ۱۳۶۱ به عنوان نخستین منطقه آزاد اقتصادی کشور برگزیده شد. امروزه اقتصاد کیش برپایه گردشگری و تجارت استوار است.